Hesaplama
İhbar tazminatı nedir, bu araç ne gösterir?
Belirsiz süreli bir iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, karşı tarafa kanunda öngörülen süre kadar önceden bildirimde bulunmak zorundadır. Bu bildirim yapılmadan sözleşme feshedilirse, bildirim süresine karşılık gelen ücret ihbar tazminatı olarak ödenir. Araç, işe giriş ve çıkış tarihlerinizden kıdeminizi bulur, uygulanacak ihbar süresini belirler ve brüt ücretinize göre yaklaşık tutarı gösterir.
Yasal dayanak
İhbar süreleri 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesinde düzenlenmiştir. Süreler işçinin o işyerindeki kıdemine göre kademeli olarak artar. İhbar tazminatı yalnızca işçi lehine doğmaz; bildirim süresine uymadan işten ayrılan işçi de işverene bu tazminatı ödemekle yükümlü olabilir. Kanundaki süreler asgari niteliktedir ve sözleşmeyle artırılabilir.
Aracımız nasıl hesaplıyor?
Araç önce kıdeminize göre ihbar süresini belirler:
- Altı aydan az çalıştıysanız 2 hafta,
- Altı ay ile bir buçuk yıl arasında çalıştıysanız 4 hafta,
- Bir buçuk yıl ile üç yıl arasında çalıştıysanız 6 hafta,
- Üç yıldan fazla çalıştıysanız 8 hafta.
Ardından aylık brüt ücretiniz otuza bölünerek günlük ücret bulunur ve bu tutar hafta sayısının yedi katıyla çarpılır: (aylık ücret ÷ 30) × (hafta × 7).
Örnek hesaplama
Dört yıl çalışmış ve brüt aylık ücreti 28.000 TL olan bir çalışanın ihbar süresi 8 haftadır, yani 56 gündür. Günlük ücret 28.000 ÷ 30 ≈ 933,33 TL olduğuna göre tazminat yaklaşık 933,33 × 56 ≈ 52.266,67 TL olarak hesaplanır.
İhbar süresi çalışarak kullandırılırsa ne olur?
İşveren bildirim süresini işçiye çalıştırarak kullandırırsa ayrıca ihbar tazminatı ödenmez. Bu süre içinde işçiye yeni iş araması için günde en az iki saat iş arama izni verilmesi gerekir; bu izin hiç ya da eksik kullandırılırsa karşılığı ayrıca ödenir.
Araca dahil olmayan unsurlar
- Kesintiler: Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir; araç brüt tutarı gösterir.
- Giydirilmiş ücret: Gerçek hesapta düzenli yan haklar da ücrete eklenir; araç yalnızca girdiğiniz tutarı kullanır.
- Peşin ödeme ve haklı fesih: İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen sonlandırabilir; haklı nedenle yapılan fesihlerde ihbar tazminatı doğmaz.
İhbar ve kıdem alacağınızı birlikte görmek için kıdem tazminatı hesaplama aracımızı da kullanabilirsiniz.
İhbar tazminatı davasında zamanaşımı
İhbar tazminatı, işçilik alacağı niteliğinde olduğundan beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu süre, sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Zamanaşımı def'i, davalı taraf tarafından ayrıca ileri sürülmedikçe mahkemece kendiliğinden dikkate alınmaz; ancak işveren bu def'i ileri sürerse süresi geçmiş alacaklar reddedilir.
Belirli süreli sözleşmelerde ihbar tazminatı
Belirli süreli iş sözleşmelerinde, taraflar sözleşmede fesih bildirimine ilişkin ayrı bir hüküm kararlaştırmadıkça, kural olarak ihbar tazminatı söz konusu olmaz; çünkü bu sözleşmeler sürenin sonunda kendiliğinden sona erer. Sürenin bitiminden önce haksız olarak feshedilen belirli süreli sözleşmelerde ise işçi, kalan süreye ait ücreti tazminat olarak talep edebilir; bu, ihbar tazminatından farklı bir hesaplama gerektirir.
Dava öncesi arabuluculuk
İhbar tazminatı da dahil olmak üzere işçilik alacaklarına ilişkin davalarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması kanuni bir zorunluluktur. Arabuluculukta tarafların anlaşamaması halinde düzenlenen son tutanak, dava dilekçesine eklenerek iş mahkemesinde dava açılır.
Toplu işçi çıkarmada ihbar
İşyerindeki işçi sayısına göre belirli oranlarda işçinin bir ay içinde çıkarılması toplu işçi çıkarma sayılır ve işverene ek bildirim yükümlülükleri getirir; bu durumda da her işçi için ayrı ayrı ihbar süresine uyulması gerekir. Toplu işten çıkarmada usul kurallarına uyulmaması, feshin geçersizliği sonucunu doğurabilir.